Редакциягә Каратал авылында яшәүче Мидхәт Мансур улы Гыймадиев мөрәҗәгать итте.
Каратал мулласы «Халидия» мәдрәсәсендә укыган
«1850 елның 19 июнендә Каратал мулласы итеп Фәйзулла Габдуллин сайлана. Архивта сакланган акт буенча бу вакытта авылда мәчет инде булган.
1877 елда яңа мәчет төзелгән, әмма 1953 елда аның манарасын сүтеп, бинаны клубка әверелдерәләр. Хәзер бу урында кирпечтән һәйкәл салдылар, ул рәшәткә белән уратып алынган.
Бу яңа мәчеттә мулла булып Бортас авылы кешесе Ярулла Хәбибуллин эшли башлый. Аннан соң аның улы Габделхак Хәбибуллин мулла була. Ул Казанның «Халидия» мәдрәсәсендә укый, шул ук вакытта тырышып рус телен дә өйрәнә. Казан мәдрәсәсеннән бирелгән характеристикада шул хакта әйтелгән.
Габделхак бабай 1930 елга кадәр Караталда яши. Мәчет ябылганнан соң, кулга алынудан куркып, гаиләсе белән Казанга күченә, чөнки бу бик күп дин әһелләрен кулга алынган, аннары атып үтерелгән вакыт була.
Габделхак Хәбибуллинның 1927 елгы Хәйдәр исемле улы бар иде. Ул Казан районнарының берсендә башкарма комитет рәисе булып эшләде, аннары финанс министры булды. 1992 елда вафат булды, аның тагын ике сеңлесе бар иде...»
Өлкән инспектордан алып финанс министрына кадәр
Безнең газета Республика Хөкүмәтендә шундый югары урынга эшләгән Каратал кешесе турында җентекләбрәк белергә булды. Республиканың күренекле шәхесләре турындагы «Татарстан Республикасы даны» сайтында түбәндәге мәгълүмат урнаштырылган:
"Хәбибуллин Хәйдәр Сафа улы. 1984 – 1988 елларда Татарстан АССР финанс министры.
1927 елның 4 октябрендә Татарстан АССРның Тәмте районы (1927 елдан 1931 елга кадәр һәм 1935 елдан 1958 елга кадәр Татарстан АССРның административ-территориаль берәмлеге) Каратал авылында туган. Милләте буенча татар.
Белеме. 1945 елда Казан финанс техникумын тәмамлаган һәм укуын финанс-икътисад институтында дәвам иткән (1949) ...»
Аның хезмәт биографиясе 1949 елда Свердловск өлкәсендә финанс бүлегенең салымнар буенча өлкән инспекторы вазифасыннан башлана, ә 1964 елда ул Казанның Бауман районы Советы Башкарма комитеты рәисе була. 5 елдан Татарстан Министрлар Советының тәэминат һәм сату идарәсе башлыгы, 1979 елда Татарстан Министрлар Советының матди-техник тәэминат буенча дәүләт комитеты рәисе итеп билгеләнә. 1984-1988 елларда якташыбыз-Татарстан финанс министры, аннары Татарстан Югары Шурасы депутаты (1985-1990 еллар) була.
Шул рәвешле, дин әһеленең гаиләсенә туры килгән сынауларга карамастан, аның улы зур уңышларга ирешкән: яхшы белем алган, карьера баскычыннан күтәрелеп, республиканың финанс системасы җитәкчесе булган.…
Җир сөрү өчен үгезләр һәм сыерлар җиккәннәр
Ә без Мидхәт Мансур улының сугыш чорындагы авыл тормышы турындагы язмаларын дәвам итәбез:
"Сугыш вакытында безнең әбиләр ач булмаган, бик тырыш иде алар: Каймә апа, Саймә апа, Рәхимә апа. Сыер асраганнар, ә сыерлы кеше – сыйлы кеше.
Ибрай баба атлар карады, ул атларны сугышның икенче көнендә үк фронтка алганнар.
Ярулла абыйның әтисе Габдулла һәм авыл кешеләреннән тагын кемдер сугышка ат белән киткәннәр. Габдулла абый комсомол иде, аларны халык җыелып озатып калган.
1942 елның кышында Караталда атларда корчаңгы авыруы тарала һәм ул елны аларның күбесе һәлак була. Ә ул чагында басуларда эшләр атлар белән алып барылган, һәм күпләп үлү сәбәпле, язга аларның саны бик аз калган. Җир сөрү, чәчү өчен үгезләр, сыерлар җигәргә туры килгән...»
Бер уч ашлык өчен төрмәгә утыртканнар
"Өстәвенә, 1941 елдан башлап кешеләрне окоплар казырга җибәргәннәр (Казан каймасы – Казанны немец-фашист гаскәрләренең һөҗүменнән саклау өчен төзелгән инженерлык ныгытмалары системасы. Мәскәү янында алман-фашист гаскәрләре җиңелгәннән соң (1941-1942) консервацияләнгән. - Ред.). Коточкыч салкында туң җирне казыганнар, ачлыктан интеккәннәр.
Тагын бер авыр сынау – мәҗбүри эшләргә җибәрү. Әгәр эшче хезмәт бурычын үтәгән урыннан качып китсә, аңа төрмә янаган. Шул рәвешле, Мәдинә тәтәнең улы Гомәр абый белән тагын бер кешене төрмәгә утыртканнар. Төрмәдән Гомәр абыйны сугышка штрафбатка җибәргәннәр. Мәдинә тәтә белән Гайса баба күреп калырга дип төрмәгә барганнар, ләкин өлгермәгәннәр…
Шаһит абыйның әтисе Зиннәт бабайны да, наряд белән эштән качып киткән Госман абыйның әтисен дә бер көлтә өчен төрмәгә утыртканнар.
Сугыш вакытында кыр эшләреннән кайтып килүче хатын-кызларны һәм балаларны тентеп, бөтен кесәләрен актарганнар. Әгәр кесәдә ашлык бөртекләре табылса, төрмәгә утыртканнар...»
Балалар ризык өчен эшкә ялланган
"Ул ачлык елларында караталлылар кул арбаларында Яльчикка чуваш авылы өй әйберләрен ипигә алыштыру өчен ташыганнар. Күрше Ибрай абый энесе Әбрар белән, Борһан Вафин әниләре белән бергә йөргәннәр.
Ә буш вакытларында, үзләре генә калгач, балалар ризык өчен эшкә ялланганнар. Тирән чокырдан су ташырга кирәк булган. Аларның икесенә ул вакытта 10 яшь иде, ә кечесенә - нибары 8 яшь булган. Көне буе эссе кояш астында эшләгәннәр, арыганнар, качарга булганнар. Бу вакытта хуҗа хатын эштә була, ә өйдә кызы гына калган. Төшке аштан соң малайлар, кыздан бер икмәк алып, авылга йөгергәннәр. Кич белән, кояш баегач, малайлар, туган авыллары зиратына җиткәч, хәлдән таеп егылганнар – 60 чакрым чамасы юл үтәргә туры килгән бит. Бу хәлне миңа күз яшьләре белән Ибрай абый сөйләде...»
Дәвамы бар
Нет комментариев