Без Каратал авылында яшәүче Мидхәт Мансур улы Гыймадиевның кулъязмаларын чыгаруны дәвам итәбез. Аның өчен кече Ватанының тарихын үзенең балалары һәм оныклары гына түгел, туган авылны һәм туган йортны барлык башлангычларның нигезе дип санаучы якташларының да белүе һәм хәтерләве мөһим...
Дәвамы. Башы
Мидхәт Мансур улы 2024 елның февраленнән Каратал авылы тарихы турында үзенең хатирәләренә, авылның өлкән кешеләре сөйләгәннәргә һәм архив документларына нигезләнгән язмалар алып бара башлаган.
Тимерче һәм башка эшләр остасы
"1963 елда тимерче алачыгы безнең каршыда, Зөфәр бакчасы уртасында иде. Үләмә ярында агач тамырларын чокырга салып, шуңа туфрак сибеп, ут төртәләр иде – шулай итеп тимерчегә күмер әзерләделәр. Соңрак тимерче алачыгы амбар янына урнашты.
Тимерчеләр булып Габдрахман, Закир, Рөстәм, Закир абыйлар хезмәт куйды. Трактор әйләндерә торган пилорама эшләде. Бу урында хәзер мастерской.
Шулай ук авылда өч җил тегермәне һәм бер су тегермәне барлыгын хәтерлим. Кибет мөдире Гарифулла бабай иде. Буяу белән Вәкил Закиров гаиләсе шөгыльләнде.
1963 елда фермага су керсен өчен торба суздылар.
1964 елда Габдулла Гарифуллин эшләгән яңа кибет, шулай ук медпункт төзелде...»
Дуңгыз һәм сыер абзарлары, подстанция төзегәннәр
"1968 елда рәис итеп Әнәс Әхмәтҗанов билгеләнде. Бу вакытта инде кирпеч һәм плитәләрдән амбарлар төзи башладылар, фермалар төзеделәр, артезиан коелары казыдылар.
1969 елда сыер абзары төзеп, Җәмәки авылыннан сыерлар алып килделәр. Дуңгыз абзарын һәм кочегарка белән бергә төзеделәр.
Шул ук вакытта ике ел буе ике тегермәнне сүттеләр – аларның берсе Караталда, икенчесе Иске Казиледә. Сүтеп бетергәч, аның материалыннан Казиледә амбар салдылар.
Машина-трактор паркы, ягулык салу урыны барлыкка килде. Паркны рәшәткә белән әйләндереп алдылар, авыл хуҗалыгы машиналары өчен мәйданчыклар төзелде. Ягулык салу станциясенә 1972 елда Бари абыйны куйдылар. Мастерскойда Әнвәр абый Сафин эшли иде. Бәрәңге өчен подвал төзелде. Шул ук елны бүрәнәләрдән яңа клуб төзеделәр.
1975 елда суны авылга кертелде, анда колхоз идарәсе өчен яңа бина төзи башладылар.
1979 елда ферма янында подстанция төзелде...»
Һәлакәтле буран
«Безнең якларга урман ерак иде, шуңа күрә утын урынына тирес кулландык. Шушы максатлардан 7 сыйныфка кадәр тирес сукканны хәтерлим.
Сугыш вакытында да, сугыштан соңгы чорда да кешеләр кыш көне чана күтәреп урманга чыбык-чабыкка барганнар.
Бервакыт төшке аштан соң буран чыгып, авылдашыбыз Гарифә апа, шул буранда адашып, туңып үлде, аның өч баласы калды. Хәерниса апа да, адашып, Казилегә килеп чыккан, һәм бу аны котылгысыз һәлакәттән коткарып калган. Андый бураннар безнең көннәрдә дә була. Шул вакыттан бирле бездә мондый буранны "Гарифә бураны” дип атап йөртәләр.
Хаҗәр әби язмышы
"Хаҗәр әбиемнең беренче ире Суыксу авылыннан булган. Беркөнне әбиемнең әтисе Сафагәрәй бабай, кызының хәлен белергә дип, ат җигеп, Суыксуга барган. Табын артында кодалары Сафагәрәй бабайга кызыннан зарланганнар. Моңа кунакның хәтере калган, ачуы чыккан. Үз сөягем үземнән артык түгел әле дип, Хаҗәргә җыенырга кушкан.
Хаҗәр әби ире белән елый-елый аерылышканнар, әмма Сафагәрәй бабай сүзендә нык торган, ә аның сүзе һәркем өчен закон булган. Хаҗәр әбинең 1925 елгы кызы Суыксуда әтисе белән калган, бу вакытта әби икенче балага йөкле булган. Караталга кайткач, үле малае туган.
Бу вакытта Ибрай бабайның хатыны үлеп, әбине аңа кияүгә биргәннәр.
Ә Суыксудагы кызы әнисе янына килеп йөргән. Тик сугыш вакытында Бортаска паек алырга барганда, язгы ташуга төшеп, батып үлгән. Аның әтисе – әбинең элекке ире (исемен мин белмим), икенчегә өйләнгән һәм аның дүрт кызы булганын беләм...”
Дәвамы бар
Нет комментариев