Рус Бортасының җыр коллективы Каравонны гөрләтте

Никольское авылында халык күңел ачулары – дәүләт бәйрәме

Каравон – 300 ел элек барлыкка килгән фольклор вакыйгасы. Төп авыл хуҗалыгы культураларын чәчкәннән соң, чиркәүдә гыйбадәт кылгач, авыл халкы мәҗлесләр, әйлән-бәйлән уеннары, халык күңел ачулары оештырган. Татарстанда Каравон 1993 елдан бирле ел саен үткәрелә. 2023 елда ТР Рәисе Рөстәм Миңнеханов күрсәтмәсе буенча ул дәүләт бәйрәменә әверелде.

Быел Никольское авылындагы бәйрәмдә ТР премьер-министры Алексей Песошин, ТР мәдәният министры Ирада Әюпова, ТР Рус милли-мәдәни берләшмәсе рәисе Ирина Александровская булдылар. Үз иҗатларын тәкъдим иткән катнашучылар бөтен республикадан һәм Россия төбәкләреннән җыелган халык сәнгать һөнәрләре осталары, халык башкаручылары һәм этнографик ансамбльләр. Алар арасында Рус Бортасы авылы иҗат коллективы да бар иде.

Алар җыр белән яши

- Кама Тамагы районын Каравонда быел безнең «Россияночки» вокаль ансамбле тәкъдим итте, һәм без, әлбәттә, крестьян календаре буенча иң мөһим бәйрәмнәрнең берсе булган Николай Чудотворец көненә багышланган бу искиткеч фольклор вакыйгасында катнашуыбызга шат булдык, — диде Рус Бортасы авыл клубы мөдире һәм ансамбль җитәкчесе Анна Романова. - Галина Берганова, Ираида Иванова, Надежда Васина, Мария Желтухина, Татьяна Каплунова һәм Ольга Сафонова фестиваль кунакларын "Я на печке молотила" җыры белән сөендерделәр, ә Мария Михайловна башкаруындагы такмакларга тамашачылар биергә үк кереште.

Шунысын да әйтергә кирәк, ансамбль әгъзалары инде лаеклы ялда булсалар да, диванда утырырга җыенмыйлар – иҗат коллективы районда һәм аннан читтә үткәрелә торган чараларда, бәйгеләрдә, фестивальләрдә бик актив катнаша. Һәм бу һәрвакыт үз сәләтләреңне күрсәтү генә түгел, башка районнардагы хезмәттәшләрең белән аралашу, тәҗрибә уртаклашу, яңа дуслар табу мөмкинлеге дә. Шул рәвешле, Рус Бортасының шаян хатын-кызлары җырлап яшиләр, матур яшиләр…

Мария Михайловнага яшь комачауламый

Иҗатка сәләтле кешегә яшьнең киртә була алмавына без, Каравон кунакларын шаян такмаклары белән әсир иткән ансамбль солисты Мария Желтухинаның ялкынлы чыгышларына карап, һәрчак инанабыз, бу юлы да шулай булды.

 - Мәсәлән, мин яңа такмаклар таптым, ә иртәгә аларны инде җырлаячакмын, - ди Мария Михайловна, ул 69 яшендә җырлый да, бии дә, капка төбендәге эскәмиядә, әби булып, авыл гайбәтләре турында сөйләшеп утырырга җыенмый.

Мария Михайловна – стажлы авыл хезмәтчәне. 17 ел колхозда сыер савучы булып эшләгән, ә туксанынчы елларда 15 ел почта тараткан, шул ук вакытта дүрт бала да үстергән. Рус Бортасында әнә шундый хезмәт сөючән ханым яши, өстәвенә, җырлый да, һәм шундый итеп җырлый ки – бүләкләр дә ала. «Балкыш» ветераннар фестивалендә дә шулай булды, анда ул һәрвакыт диярлек бәйгенең зона этабына үтә. Бу юлы да Мария Михайловнага республиканың гына түгел, Россиянең дә якты вакыйгасы – Каравонда катнашучы дипломы тапшырылды.

Матур җыр берләштерә 

Дипломга бу көнне Анна Романова җитәкчелегендәге «Россияночки» вокаль ансамбле дә лаек булды. Катнашучыларыбыз матур костюмнары, җырлау осталыгы һәм тамашачыларның кәефен күтәрү сәләте белән бәйрәмнең иҗади атмосферасына зур өлеш керттеләр. Ә якташларыбызның уңышын аларның җырларына һәм такмакларына кушылып җырлаган, биегән тамашачылар исбатлады.

Өстәвенә, алар – җыр өлкәсендә генә түгел, театрда да чын артистлар, «Идел-йорт» бәйгесе тамашачылары һәм жюри да моңа ел саен инана.

- Гадәттә мин сценарийны үзебезнең артисткаларыбыз холкына туры китереп сайлыйм, - диде театр коллективы җитәкчесе Анна Романова.  - Ә төп рольне, кагыйдә буларак, Мария Михайловнага бирәм, ул вокалда гына түгел, спектакльләрдә дә уңышлы чыгыш ясый. Безнең тату коллективыбызда катнашучылар һәр чыгышларына җаваплы карый һәм бер-берсен уңайсыз хәлгә куймыйлар...

Рус Бортасында яшәүче бу гади хатын-кызлар спектакль куярга һәм сәхнәдә, мәсәлән, сугыш елларында һәм сугыштан соңгы чорда кайгы-хәсрәткә, авыр хезмәткә һәм мәшәкатьләргә дучар булган, әмма чиксез зур ныклыкка һәм рух көченә ия булган хатын-кызларның авыр язмышы турындагы вакыйганы күрсәтү өчен репетицияләргә йөрергә вакыт табалар. Шул ук вакытта тормышта радиомонтажчыдан (Ольга Сафонова) микробиологка кадәр (Ираида Иванова) төрле һөнәр ияләре булган артисткаларның берсе дә, иҗат коллективы җитәкчесеннән кала, мәдәният белән профессиональ бәйләнештә булмаган. Шуңа да карамастан, сәхнәгә чыккач, алар уйнап кына калмый, үз героиняларының тормышы белән яши – моңсулана һәм шатлана, кайгыра һәм шул ук вакытта шаярта һәм, әлбәттә инде, җырлый. Чөнки матур җыр һәрвакыт берләштерә һәм яхшыга өмет уята…

Мәдәни байлыгыбыз

 Бәйрәмдә республика премьер-министры Алексей Песошин ассызыклаганча, Татарстан һәрвакыт милләтара татулык һәм үзара хөрмәт үрнәге булды һәм булып кала бирә. "Руслар, татарлар, чуашлар, марилар, удмуртлар һәм республиканың башка халыклары мәдәни байлыкның гомуми җыелмасына үз өлешләрен кертәләр. Һәм рус авылында барлыкка килгән бу бәйрәм республикабызның барлык халкы өчен күптәннән үз бәйрәмгә әверелде", - диде ТР Хөкүмәте башлыгы.

Быел Каравон кунакчыл Никольское авылында 34 нче тапкыр узды. Рус мәдәниятен һәм халык иҗатын яратучылар бу мөһим вакыйганы бергәләп уздырырга җыелдылар һәм бай тарихлы бу матур бәйрәмне барлык традицияләрен һәм йолаларын саклап торгызган җирле халыкка рәхмәтле.

Ә артисткаларыбыз өйләренә – Рус Бортасына кайтты, һәм, әлбәттә, киләчәктә дә безне туган җиргә, аның гореф-гадәтләренә һәм кешеләренә булган мәхәббәтләре белән сөендерәчәкләр…