БАЛЧЫКЛЫ: сугыштан кайтмаганнарны онытмагыз

Балчыклы авылы клубы сәхнәсендә төп героиня Галия һәм аның фронтка киткән ире Газизнең драматик мәхәббәт тарихы күрсәтелде. Галия, күп еллар узгач та, сөйгәне кайтачагына өметләнеп, бу хискә еллар буе тугры кала. Әлеге рольдә ике актриса чыгыш ясады: героиняның яшь чагын Энҗе Мифтахова, олыгайган чагын Суфия Җәләлиева уйнады. Энҗе – почта бүлекчәсе җитәкчесе, хәзерге вакытта декрет ялында. Ул үзе руль артында йөри һәм, якташларына сүз белән дә, эш белән дә ярдәм итәр өчен, туган авылы Балчыклыга репетицияләргә йөргән. Газиздән аерылырга теләмәгән Галия тамашачыларга, сугыш сәбәпле яшьләй ирсез калып, гаилә бәхетеннән мәхрүм булган кырыгынчы еллардагы хатын-кызларны искә төшерде.

Суфия Җәләлиева исә 20 елдан артык авыл мәдәният йорты мөдире булып эшли, ул мәдәният йортының театр коллективы җитәкчесе генә түгел, үзе дә олы яшьтәге героинялар ролен бик тә табигый һәм ышандырырлык итеп башкара. Актриса профильле белемне мәдәният институтында алган, ләкин башта, Лаеш техникумын тәмамлап, «Алга» колхозында баш хисапчы булып эшләгән. Менә хәзер инде Суфия Камил кызы дистә еллар буе мәдәният өлкәсендә хезмәт куя, үз коллективы өчен җан атып, аның актив һәм битараф булмаган кешеләре белән бергә авылда мәдәниятне үстерәләр.

Ә менә сәхнәдә Газиз образын гәүдәләндергән Мөдәррис Миңневәлиев ел саен район авылларында берьюлы берничә спектакльдә уйный. Заманында Яр Чаллыда «Таныш моңнар» вокаль-инструменталь төркемен оештырган, ә кече Ватанына кайткач, мәдәният йортларында эшләгән бу җырчының иҗади сәләте турында газетабыз күп тапкырлар язды. 

Аның фронтка киткән героеның чыгышы сәхнә алдында барды, ә аннан соң инде тамашачылар аның тавышын Галия белән дулкынландыргыч әңгәмәләрендә һәм тәэсирле итеп башкарган җырларында гына ишетте. Мөдәррис Миңневәлиев Кече Кариле авылында яши, әнисен карый, һәм һәрвакыт Балчыклыга репетицияләргә барып йөри. 

Галиянең авылдашын һәм яшьтәшен – инде күп еллар янәшәдә булмаган кешегә ничек гомерне багышларга мөмкин икәнен аңламаучы 95 яшьлек Гайния ролен бик тә җанлы итеп Әнисә Сафина башкарды. Узган ел Әнисә Рәхмәтулла кызы шушы сәхнәдә беренче тапкыр чыгыш ясады, ә бу кичтә башкарган икенче роле янә бик уңышлы килеп чыкты. Ул үзе тумышы белән Саба районыннан, Казан педагогия училищесын тәмамлаганнан соң, 28 ел Олы Бортаста рус теле укыткан, мәктәп ябылганнан соң, Иске Казиле авылына эшкә күчкән, анда тагын 16 ел балаларга белем биргән. Әнисә Рәхмәтулла кызының соңгы чыгарылышы 2023 елда булган – ул вакытта аның укучысы Диана Зәйдуллина чыгарылыш имтиханнарын тапшырганда әдәбият буенча 100 балл җыйган, һәм бу, әлбәттә, укытучы өчен дә бик зур уңыш. Кызлары да педагогик эшчәнлек белән шөгыльләнәләр, һәм бу актив, тормышка битараф булмаган ханымның инде 7 оныгы бар. 

Спектакльдәге тагын ике рольне – хат ташучы Сөмбел белән алдакчы Әлфинәне Резидә Сәгъдиева һәм Гөлчәчәк Җәләлиева башкарды. Гөлчәчәк 32 ел инде Балчыклы авылында китапханәче булып эшли, заманында Алабуга мәдәният көллиятен тәмамлаган. Ул кешеләргә ышанырга күнеккән төп героиняны таларга да оялмаган аферист хатынны уйнады. Сәхнәдә чыгыш ясаучы актрисага карап, Гөлчәчәкнең эшеннән һәм балаларыннан тыш, 12 сыердан торган хуҗалыгы да барлыгына ышануы авыр. Ничек барысына да өлгерә – уртача статистик хатын-кызга моны аңлау кыен.  

Ә Резидә клубта чисталык һәм тәртип урнаштыра, һәм монда чыннан да уңайлы, авылдагы мәдәният үзәге шундый булырга тиеш тә. Быел ул ролен, сценарий буенча тиешле булганча, бик динамик рәвештә һәм юмор белән уйнады, һәм артистканың осталыгы артканы сизелде, бу сөендерми кала алмый. Шул ук вакытта аның эше дә күп: Резидәнең – өч баласы, хуҗалыгында 5 сыеры бар, алар да көн саен кайгырту һәм игътибар таләп итә.  Шулай да ул, Гөлчәчәк кебек, репетицияләргә вакыт тапкан һәм иҗат коллективының йөзенә кызыллык китермәде.

Иң мөһиме, балчыклылар сөйләгән хатын-кыз язмышы турындагы вакыйга безгә тагын бер тапкыр мәхәббәт һәм өметнең көчен бәяләү мөмкинлеге бирә, чөнки, спектакльдә күрсәтелгәнчә, бер-берсен яратучы кешеләр, бернигә дә карамастан, һәрвакыт бергә була. Ә сугыш, гаиләләрен җимерсә дә, хисләрен, хәтерләрен һәм мәхәббәтләрен җимерә алмаган…