Август аенда каматамагылы Юруслан Мозаффаров 80 яшьлек юбилеен билгеләп үтә, ул - «Южная Околица» ТИҮ оешмасы оешканнан бирле иң актив катнашучыларның берсе.
Южная Околицадагы паркта кар эрүгә, Юруслан Хәким улы Иделнең биек ярындагы әлеге урында матурлык өчен генә түгел, арабыздан киткән Бөек Ватан сугышы ветераннары, Южная Околицада яшәүчеләрнең әтиләре һәм бабалары истәлегенә утыртылган үсентеләрне һәм чәчәкләрне карарга керешә. Ун ел элек юбилярыбыз утырткан беренче үсентеләр нык һәм матур агачларга әверелде, ә чәчәк түтәлләре ел саен микрорайон кунакларын күп чәчәкләре белән сөендерә. Олы яшьтә булуына карамастан, эсседә ул чәчәкләргә сибү өчен машина белән су алып кайта, чәчәк түтәлләре тирәсен чаба, чирәмлекне һәм аның тирәсендәге территорияне төзекләндерә.…
Туган җире – Украина
Юбилярыбыз Донецкида туган, ул вакытта аның гаиләсе шунда яшәгән, әтисе – фронтовик булган, авыр яраланганнан соң, ул сугыш җимергән хуҗалыкны торгызу буенча беренче чираттагы бурычларны хәл итү өчен фашистлардан азат ителгән җиргә килгән.
- Сугышка кадәр әтием баркаста, әнием Кама Тамагындагы почтада эшләгән. Пристаньнан ерак түгел йөкчеләр йортында яшәдек, - дип башлады әңгәмәбезне Юруслан Хәким улы. - Сугыш башлангач, әти һәм аның абыйсы Кама Тамагыннан чакырылганнар, аннары аларны мари урманнарындагы өйрәтү лагереннан эшелоннарда Ленинградка озатканнар. Алар абыйсы белән төрле эшелоннарга эләккәннәр, дошман һөҗүменнән соң абыйсы һәлак булган, ә әти фронтка барып җиткән һәм Ленинград оборонасында катнашкан. Ул бу канкойгыч чор турында теләр-теләмәс кенә искә ала иде: элемтәче булган, элемтә урнаштыру буенча чираттагы заданиегә барганда, үзенең исән-сау әйләнеп кайтасын-югын беркайчан да белмәгән. Ул вакытта аның бик күп хезмәттәшләре һәлак булган, ләкин әти исән калган һәм I дәрәҗә Ватан сугышы ордены белән бүләкләнгән…
Әнисе Рабига Нуретдин кызы сугыш вакытында исән калу өчен, Татарстандагы ачлыктан качып, гаиләсе белән Донецкка күченгән – шахтерлар шәһәрендә аның туганнары яшәгән һәм анда ашау ягы яхшырак булган. Әңгәмәдәшемнең әтисе Ленинград янында авыр кыйпылчык җәрәхәте алган һәм госпитальдән соң гаиләсе янына Украинага киткән, Юруслан шунда туган. Донецкида Хәким Мозаффар улы әсирлектәге немецларга җитәкчелек иткән, алар җимергән халык хуҗалыгын торгызган. Ләкин туган якны, Иделне ярату Мозаффаровлар гаиләсен яңадан Татарстанга алып кайткан. Бирегә әти-әнисе белән бергә 1947 елның апрелендә сигез айлык Юруслан да кайткан…
Хезмәт эшчәнлеге башы һәм армия хезмәте
Башта гаилә Лаеш районының Атабай авылына кайтып урнашкан, чөнки анда Хәким Мозаффаровның туган йорты булган, ләкин күп тә үтми, фронтовикны елга флоты буенча Кама Тамагына җибәрәләр, Юрусланның балачагы шунда үткән.
Гаилә башлыгына Южная Околицадан җир кишәрлеге биргәннәр, ул Атабайдагы йортын бирегә күчергән, һәм әлеге йорт тора-бара урамдагы иң күренекле йортларның берсенә әверелгән.
Ә язмабыз герое Кама Тамагы мәктәбенең 9 сыйныфын тәмамлап, Казан техник училищесына слесарь-калайчы һөнәренә укырга кергән. Аны тәмамлагач, 22 нче авиация заводында слесарь булып эшләргә керешкән.
Армиягә китәр вакыт җиткән. Башта аны ярты елга Көнбатыш Украинага җибәргәннәр, анда ул радиомеханикка укыган. Ә аннары Тамбов хәрби училищесына җибәрелгән, анда курсантлар белән эшләгән. Өч ел хезмәт иткәннән соң, Юруслан Хәким улы Казанга кайткан, анда яңа гына ачылган «Оргсинтез» заводына оператор булып урнашкан…
Комсомол төзелеше һәм өйгә кайту
Бер елдан, күп кенә яшьтәшләре кебек үк, әңгәмәдәшем комсомол юлламасы буенча булачак автошәһәр – Чаллыга КамАЗ төзелешенә киткән.
- Ул вакытта вагончыкларда яшәдек, тимер кою заводы төзедек, һәм безнең поселок Литейный дип атала иде, - дип искә ала Юруслан Хәким улы Татарстанның гына түгел, бөтен илнең эшче яшьләрен берләштергән комсомол төзелешен.
Автошәһәр үскән, күп фатирлы йортлар төзелгән һәм аларга яшь гаиләләр урнашкан. Юруслан Мозаффаров двигательләр заводында конвейерда оператор булып эшләгән.
Вакытлар узган, Кама Тамагында яшәүче әти-әнисе картайган, аларга ярдәм кирәк була башлаган. Героебыз район үзәгенә кайтырга карар кылган һәм, кайтып, нефть базасына эшкә урнашкан һәм пенсиягә кадәр шунда эшләгән…
Ул тормышка битараф түгел
Биредә хатыны Татьяна белән танышкан, алар инде 40 елга якын бергә гомер итәләр, һәм аларны уртак мәнфәгатьләр генә бәйләп калмый, сүз белән генә түгел, эш белән дә ярдәм кирәк булган кешеләргә ярдәм итү теләге дә берләштерә. Ул руль артына утыра һәм алар бергәләп хезмәт ветераннарына, өлкәннәргә, юбилярларны туган көннәре белән котлыйлар, чын күңелдән бүләк тапшыралар. Ә Южная Околицада яшәүчеләр үзләре турында онытмауларына шат – алар өчен бүләк кенә түгел, иң мөһиме – игътибар.
Ә 9 Майда фронтовик улы Юруслан Мозаффаров машинасының алгы пыяласына әтисенең портретын беркетә, Ватаныбызны саклаган, көн саен үлемсез батырлык кылган кешеләргә рәхмәтен белдерә. Һәм бүген, Украинада махсус хәрби операция барганда, Юруслан Хәким улы үзенең кече Ватанын неонацистлардан азат итүче яклаучыларыбыз өчен гуманитар ярдәм әзерләүдә волонтерларга ярдәм итә. Юбилярыбызга ничә яшь тулуы мөһим дә түгел, чөнки 10 ел элек тә, бүген 80 яшендә дә ул элеккечә кешеләргә һәм тормышка битараф түгел…
Нет комментариев