Мидхәт Гыймадиев: “Авылыбызга 400 елдан артык” 6 бүлек

Мидхәт Гыймадиев өченче ел Каратал авылының тарихы турында, аның истәлекләренә, авылның аксакаллары сөйләгәннәренә һәм архив документларына нигезләнеп язып бара.

Колхозчыларга ярдәмгә шәһәрдән килгәннәр

"Ул елларда Казан ремонт-төзелеш тресты колхозны шефлыкка алган иде, һәм аның хезмәткәрләре идарәнең яңа бинасын төзеделәр. Трест төзелеш материаллары белән дә ярдәм итте.

Язгы кыр эшләренә шефлык кысаларында тракторчылар, эшчеләр килде. Җәй көне дә булыштылар. Шимбә һәм якшәмбе көннәрендә колхозчыларга ярдәмгә шәһәрдән 300 гә якын кеше килә иде. Бөтен буш урыннарны кешеләр биләде. Алар урып-җыюда, бәрәңге җыюда эшләде.

Һәм хәзер менә уйлыйм: шулкадәр күп эшчене ашханәдә ничек ашатып өлгергәннәрдер, өч тапкыр ашаталар иде бит. Ул вакытта ризык кул көч белән ярган утынны ягып, әзерләнә иде. Суны мичкәләр белән китерделәр. Моның белән янгын сүндерүче шөгыльләнде. Кайвакыт көнгә 200 литрлы 9 ар мичкә китә иде.

Ашханәдә ике хатын-кыз эшләде: Әминә Зиннәтова һәм Саимә Хәбибуллина. Алар бик тәмле аш пешереләр иде, аны төш вакытында кырдагы механизаторларга да җибәрделәр. Аштан тыш, төшке ашка ит белән ботка да әзерлиләр иде.

Иртәнге ашка да, кичке ашка да ит белән ботка була иде. Өч көнгә бер үгез суялар иде. Читтән килгән эшчеләрне авыл кешеләренең йортларына урнаштырдылар: айга бер ун көнгә бер йортта 5-10 кеше...»

Ул вакытта халык тату, киң күңелле иде. Бер-берсенә кунакка йөрделәр. Кичләрен хатын-кызлар утырмалар оештыра, ирләр клубта җыела иде.

Җәй көне Караталга килүчеләр су буена җыелырга яратты – монда эштән соң ял итәргә теләүчеләрдән су буе гөрләп тора иде.  Кибеткә китерелгән аракыны өч көндә алып бетерәләр, җитми иде, һәм ул чагында инде аны эзләп, күрше авылларга йөриләр иде.

Ремонт-төзелеш тресты җитәкчесе Соломонов яһүд иде. Ел саен аның өчен симертелгән ике яшьлек тай суялар иде. Көз көне суялар да, һәм ул үзе килеп, барысын да эч-майлары белән бергә алып китә иде.

Трестның колхозга күп файдасы булды: төзелеш материаллары, бетон, кирпеч, такта, кадаклар – колхозга кирәк булган бөтен нәрсәне бушлай китерделәр...»

Хакимият үзгәрә, кооперативлар барлыкка килә

"1985 елда безнең колхозның рәисе итеп Гатин Ринат абый куелды. Моңа кадәр ул ике колхозның рәисе булган. Ул килгәч, Караталда спорт залы, колхозчылар өчен фатирлар төзеделәр. Иске Казиледә генә дә 10 фатир, Караталда – 6. Караталда һәм Атабайда башлангыч мәктәпләр төзелде. Бишалабка һәм Атабайга су кертелде. Хәтерем ялгышмаса, Иске Казиледә дә су шул вакытта кертелде.

Шул ук вакытта Горбачевның хакимияткә килүе белән бәйле үзгәртеп корулар башланды. Кооперативлар барлыкка килде. Өч кооператив оешты, һәрберсендә рәис сайладылар һәм һәрберсендә үз бухгалтерын куйдылар.

Иске Казидедә кооператив рәисе итеп Равил Кадыйров, бухгалтер итеп Миңнегөл билгеләнде. Караталгыда Рәис Ахулла Гайфуллин, Физалия бухгалтер иде. Ахулланы Ринат абый Гатин хуплавы белән куйдылар - бу турыда аерым сөйләрмен.

Атабайда кооператив рәисе итеп Илсур Сабиров, Нариман бухгалтер итеп билгеләнде.

Һәр кооперативта – трактор бригадасы, ашханәләр ачылды, Иске Казиледә дә, Атабайда да гаражлар төзелде.

Әнәс абый вакытында бригадаларны кыскарттылар, техниканы Караталга җыйдылар. Ипат методы буенча чәчүне Атабайда башладылар, ә Иске Казиледә басу кибеп торды.

Кооперативлар барлыкка килгәч, Ринат абый һәркемгә үзенекен бүлеп бирде...»